„W Synodzie brakuje słów: pokuta i nawrócenie”. Bp Rob Mutsaerts o kryzysie Kościoła i bezowocności synodalizmu

Gdy watykańskie biurokracje i modernistyczni teolodzy spalają gigantyczne nakłady energii na organizowanie kolejnych paneli dyskusyjnych, synodalnych ankiet i tworzenie „inkluzywnych” struktur, w Kościele niebezpiecznie zaciera się cel jego istnienia. Otrzeźwienie przychodzi jednak z miejsca, które przez lata uważano za laboratorium kościelnego upadku – z Holandii.

W poruszającym i niezwykle ostrym wywiadzie dla portalu AdVaticanum, bp Rob Mutsaerts – biskup pomocniczy diecezji ’s-Hertogenbosch – przeprowadza druzgocącą krytykę synodalizmu, przypominając prawdę, o której hierarchowie wolą dziś milczeć: ostatecznym celem Kościoła jest zbawienie dusz, a nie organizowanie niekończących się debat.

Synod jako substytut ewangelizacji

Holenderski hierarcha bez ogródek obnaża powierzchowność i jałowość trwającego procesu synodalnego. Odwołując się do Kodeksu Prawa Kanonicznego i fundamentalnej zasady salus animarum suprema lex (zbawienie dusz najwyższym prawem), bp Mutsaerts stawia krytyczne pytanie: czy tysiące wyprodukowanych dokumentów i spotkań przełożyły się na to, że ludzie zaczęli się spowiadać, wierzyć w Chrystusa i przestrzegać przykazań?

„Chrystus nie założył grupy dyskusyjnej. Powołał apostołów i dał im władzę” – przypomina dobitnie bp Mutsaerts. – „Lekarz uważnie słucha pacjenta, ale samo słuchanie nie jest lekarstwem. Kościół posiada zaś coś wyjątkowego wśród instytucji: otrzymał Objawienie, którego sam nie wymyślił i którego nie może napisać na nowo. Zawsze musi więc nadejść moment, w którym słuchanie ustępuje miejsca głoszeniu Ewangelii. Słowa, których brakuje w Synodzie, to pokuta i nawrócenie”.

Biskup trafnie zauważa, że gdy kościelna retoryka zaczyna przypominać język świeckich instytucji, Kościół oferuje ludziom jedynie religijną wersję tego, co już mają w świecie. „Nikt nie potrzebuje chrześcijaństwa po to, by dowiedzieć się, że spotkania powinny być inkluzywne” – kwituje gorzko hierarcha.

Klęska sekularyzmu i głód metafizyki

Analizując katastrofalny stan Kościoła w Holandii – gdzie po dziesięcioleciach eksperymentów większość społeczeństwa odrzuciła wiara – biskup wskazuje na jedyny kierunek ratunku. Co znaczące, mimo ogólnego upadku, w Holandii odnotowano w 2024 roku aż 40-procentowy wzrost chrztów wśród dorosłych. Kim są ci nowi katolicy i czego szukają?

„Czy ludzie szukają chrześcijaństwa, ponieważ chcą więcej komitetów? Czy może dlatego, że odkryli Chrystusa, modlitwę, adorację eucharystyczną, spowiedź, katolicką powagę moralną, piękną liturgię, spójność intelektualną, Tradycję, wspólnotę i transcendencję? Jest dla mnie jasne, że w grę wchodzi to drugie” – podkreśla bp Mutsaerts.

Jak zaznacza hierarcha, młodzi ludzie trafiający dziś do świątyń nie szukają dopasowania do światowych trendów. Szukają prawdy i radykalizmu wiary.

„Jeśli dwudziestolatek wchodzi do kościoła, ponieważ współczesna kultura pozostawiła go duchowo głodnym, serwowanie mu kolejnej dyskusji o instytucjonalnej inkluzywności jest całkowitym niezrozumieniem jego sytuacji. On może pragnąć metafizyki, odkupienia, wymagającego życia moralnego, kapłana, który naprawdę wierzy w to, co mówi, spowiedzi, Eucharystii. A przede wszystkim: Chrystusa. W tym miejscu tradycyjny katolicyzm posiada przewagę ewangelizacyjną właśnie dlatego, że jest bezprzeprosinowo innowierczy i odmienny”.

Prawdziwy owoc to świętość, a nie proces

Bp Mutsaerts wzywa do odrzucenia procesu dla samego procesu na rzecz powrotu do tradycyjnych, nadprzyrodzonych fundamentów: realności grzechu ciężkiego, nieba, piekła, łaski i sądu Bożego. Tylko przywrócenie tych pojęć na właściwe miejsce sprawi, że priorytetem duszpasterskim znów staną się chrzty, spowiedzi, liczne rodziny i powołania kapłańskie, a nie liczba uczestników synodalnych konsultacji.

„Istnieje cudownie proste kryterium biblijne: 'Poznacie ich po ich owocach'. Zastosujmy je bez złośliwości i bez uprzedzeń ideologicznych. Przede wszystkim: czy ludzie są gotowi, by stać się świętymi? To pytanie jest znacznie ważniejsze niż pytanie o to, czy ludzie pozytywnie ocenili proces synodalny”.

Głos biskupa z ’s-Hertogenbosch to mocny i potrzebny wstrząs. Pokazuje jednoznacznie: przyszłość Kościoła nie leży w niekończących się strukturach i kompromisach ze światem, lecz w odważnym, nieustraszonym głoszeniu Chrystusa Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego.

Cały wywiad udostępniony został na łamach portalu AdVaticanum.

Zrównanie prawdy z błędem? Kolejny krok fałszywego ekumenizmu w Watykanie

Na zdjęciu: Panie luteranki przebrane w strój duchowny i udające "biskupa"

 

W gąszczu codziennych informacji i kolejnych wiadomości ze Stolicy Piotrowej ta wiadomość niestety na chwilę uciekła naszej uwadze. Przepraszamy za to opóźnienie – wracamy do tej sprawy dopiero teraz, jednak ranga problemu sprawia, że nie sposób przejść obok niej obojętnie. Zaledwie kilkanaście dni temu doszło do wydarzenia, które stanowi kolejną odsłonę głębokiego kryzysu pojęciowego, w jakim od dziesięcioleci pogrąża się kościelna dyplomacja.

Papież Leon XIV przyjął na audiencji delegację luterańskich „biskupów” z Norwegii – wśród których nie brakowało również kobiet ubranych w stroje kapłańskie. W trakcie swojego przemówienia Ojciec Święty oświadczył, że katolików i luteranów łączy… „wspólna misja w świecie”.

Katolicka Prawda a sekciarski rozłam

Słowa te budzą sprzeciw każdego, kto zna niezmienną doktrynę Kościoła katolickiego. Mówienie o „wspólnej misji” Kościoła ustanowionego bezpośrednio przez naszego Pana Jezusa Chrystusa oraz protestanckiej wspólnoty, która 500 lat temu zerwała z tą Prawdą, zrzuciła jarzmo sukcesji apostolskiej i zanegowała większość sakramentów, jest niczym innym jak zacieraniem granic między ortodoksją a błędem.

Prawdziwa misja Kościoła – zdefiniowana przez Chrystusa w nakazie misyjnym – polega na nauczaniu wszystkich narodów i udzielaniu im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Misja ta wymaga wzywania do nawrócenia i powrotu do jedynej Owczarni. Tymczasem od czasów Soboru Watykańskiego II obserwowaliśmy postępującą relatywizację tego obowiązku, która za pontyfikatu papieża Franciszka osiągnęła wręcz kuriozalne rozmiary (wystarczy przypomnieć popiersie Marcina Lutra stawiane w Auli Pawła VI czy otwarte zniechęcanie protestantów do konwersji na katolicyzm).

Dziś, przyjmując osoby roszczące sobie prawo do sukcesji apostolskiej i urzędu biskupiego, tworzy się iluzję równorzędności partnerów w dialogu.

Światło w tunelu czy unikanie konfrontacji?

Należy oddać sprawiedliwość, że w dalszej części swojego przemówienia Leon XIV wskazał norweskim gościom na postacie wczesnych męczenników i świętych, takich jak św. Olaf czy św. Sunniva. Dla wnikliwego obserwatora mogła to być subtelna, zawoalowana aluzja wzywająca do powrotu do wiary przodków.

Jednak w dobie powszechnego zamętu doktrynalnego i językowego subtelności nie wystarczą. Współczesny świat – a wraz z nim zagubieni wierni – nie potrzebuje wygładzonych dyplomatycznych frazesów o „praktykowaniu braterstwa”, lecz jasnego głosu: „Mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi” (Mt 5, 37).

Luteranizm w krajach skandynawskich stał się dziś w zasadzie pasem transmisyjnym dla skrajnie lewicowej i liberalnej ideologii, akceptującym orzekanie „małżeństw” jednopłciowych, kapłaństwo kobiet oraz likwidację jakichkolwiek znamion tradycyjnej moralności. Nazywanie relacji z takimi strukturami „wspólną misją w świecie” nie ma nic wspólnego z prawdziwą miłością bliźniego. Prawdziwa miłość (Caritas) wymaga bowiem głoszenia Prawdy (Veritas) – a Prawda jest tylko jedna i znajduje się w Kościele katolickim.

Za: https://www.signofthecrossmedia.com/

Dzisiejszy dogmat: święty spokój z liberalnym światem. O. Edmund Waldstein zawieszony za powtarzanie nauki św. Tomasza i papieża Leona X

 

Postępowa rewolucja wewnątrz struktur kościelnych nie bierze jeńców. Każdy, kto poważy się przypomnieć niezmienne nauczanie Kościoła i sprzeciwi się dyktatowi współczesnego liberalizmu, natychmiast staje się celem bezwzględnego ataku. Najnowszym tego dowodem jest sprawa o. Edmunda Waldsteina – austriackiego cystersa, wybitnego teologa moralnego i wykładowcy, który został odsunięty od nauczania na Uczelni Filozoficzno-Teologicznej im. Benedykta XVI w opactwie Heiligenkreuz.

Gdy oficjalna agencja prasowa Episkopatu Austrii ogłosiła decyzję o zakazie pracy dydaktycznej dla o. Waldsteina, stało się jasne, że na dzisiejszych uczelniach teologicznych nie ma już miejsca na katolicki integryzm ani na wierność Tradycji.

„Zbrodnia” obrony Tradycji

Bezpośrednim powodem zawieszenia zakonnika stała się jego odmowa wycofania wpisu na blogu, w którym w oparciu o historyczny dorobek teologii katolickiej opowiedział się za tradycyjnym ujęciem relacji między władzą duchową a świecką oraz przypomniał stanowisko Kościoła wobec publicznego szerzenia herezji.

Ojciec Waldstein – współzałożyciel poczytnego tradycjonalistycznego pisma The Josias – konsekwentnie przypominał definicję integryzmu: wizję polityczną, która odrzuca liberalny rozdział polityki od ostatecznego celu życia człowieka. Integryzm wskazuje jednoznacznie: ponieważ człowiek ma zarówno cel doczesny, jak i wieczny, władza świecka (podporządkowana celowi wiecznemu) musi ulegać władzy duchowej.

Decyzja władz uczelni wywołała falę oburzenia wśród obrońców ortodoksji:

• Edward Feser, ceniony filozof i pisarz, określił te działania wprost: „To oszczerstwo rzucone na dobrego człowieka i świętego kapłana. Ojciec Edmund Waldstein broni po prostu tradycyjnego nauczania, które – jak wyraźnie zaznacza Sobór Watykański II – pozostaje »nietknięte«. Jego prześladowcy próbują odciąć od krytyki własną, prywatną teologię, a nie doktrynę katolicką”.

• Charles Coulombe, tradycjonalistyczny publicysta, dodał z właściwą sobie ostrością: „Ojciec Edmund Waldstein jest krzyżowany za obronę decyzji papieża Leona X o ściganiu herezji. Jeśli jego przełożeni i krytycy są przeciwko ściganiu herezji, to powinni zostawić go w spokoju […]. W przeciwnym razie ich własne słowa i czyny obciążają ich jako hipokrytycznych łowców heretyków”.

Sojusz modernizmu z postępowym państwem

Radości z usunięcia cystersa nie kryją przedstawiciele lewicującego establishmentu teologicznego. Innsbrucka profesor Michaela Quast-Neulinger oświadczyła z satysfakcją, że pozycje integrystyczne stanowią „zagrożenie dla demokracji i Kościoła”. Z kolei rektor uczelni w Heiligenkreuz, Wolfgang Klausnitzer, posunął się do protekcjonalnych uwag, określając wypowiedzi Waldsteina jako „nie do przyjęcia”, a jego metodologię teologiczną jako znikomą.

Prawdziwe oblicze obozu reformatorskiego odsłonił jednak Dietmar Winkler, dziekan Wydziału Teologii Katolickiej w Salzburgu. Przywołał on wspólną deklarację austriackich wydziałów teologicznych, która oficjalnie wystąpiła przeciwko tzw. „prądom chrześcijańsko-nacjonalistycznym” i „neo-integryzmowi”. Postępowi akademicy w swoim manifeście oskarżają tradycyjnych katolików o „antydemokratyczne, antyfeministyczne i wykluczające ideologie”, deklarując jednocześnie swoją otwartą walkę z… „antyfeminizmem, antysemityzmem i wrogością wobec islamu”.

Oto do czego doprowadziła modernizacja teologii: obrona prawdy Chrystusowej i królowania Boga nad światem jest dziś piętnowana jako „niebezpieczny ekstremizm”, podczas gdy dialog ze światem i fałszywymi religiami staje się głównym dogmatem.

Jak trafnie podsumował o. Thomas Crean, współautor podręcznika do filozofii politycznej integryzmu: „To smutne patrzeć, jak ci austriaccy teolodzy odłączają się od Kościoła, zaprzeczając obowiązkom ludzkich społeczeństw wobec prawdziwej religii, jak to zdefiniował Pius IX i powtórzył Sobór Watykański II”.

Doktryna, której nie da się wymazać

Choć o. Waldstein został odsunięty od studentów i udaje się na urlop naukowy do Rzymu, by odbyć studia doktoranckie z filozofii, jego sprawa obnaża głęboki kryzys tożsamościowy. Modernistyczni teolodzy próbują udawać, że historyczne nauczanie Kościoła nigdy nie istniało.

A przecież zasady, których broni o. Waldstein, to nie prywatne wymysły, lecz nauka powtarzana przez wieki przez największe umysły Kościoła – ze św. Tomaszem z Akwinu na czele, który jednoznacznie wykazywał, że uporczywa herezja niszczy jedność wiary i godzi w same fundamenty wspólnoty. Ostatecznym przypieczętowaniem tej prawdy była dogmatyczna bulla papieża Leona X z 1520 roku skierowana przeciwko błędom Marcina Lutra, w której Ojciec Święty potępił twierdzenie, jakoby karanie heretyków było „przeciwne Duchowi Świętemu” (n. 33).

Sprawa ojca Waldsteina pokazuje, w jak kuriozalnym punkcie się znaleźliśmy: dziś na katolickich uczelniach można bezkarnie podważać dogmaty o zmartwychwstaniu, etyce małżeńskiej czy kapłaństwie, ale obrona niezmiennego Magisterium i papieskich bulli kończy się natychmiastowym zakazem nauczania.

Nie miejmy złudzeń – to nie o. Waldstein odszedł od nauczania Kościoła. To jego oskarżyciele stworzyli własną, nową religię, w której największym grzechem stała się wierność Tradycji. Ojcu Waldsteinowi należy się nasza modlitwa i pełna solidarność.

Opracowano na podstawie artykułu na portalu https://www.lifesitenews.com

Kard. Walter Brandmüller: W kwestii „synodalności”

 

Pojęcie „synodalności” od lat zdominowało dyskusję wewnątrz Kościoła, pozostając przy tym pojęciem niejednoznacznym i rodzącym liczne kontrowersje. W opublikowanym na blogu Sandro Magistra (Settimo Cielo) tekście z jednoznacznym i klarownym głosem występuje kardynał Walter Brandmüller. Wybitny historyk Kościoła w krótkim, lecz precyzyjnym wywodzie przypomina klasyczne rozumienie synodu oraz wskazuje na doktrynalne granice i zagrożenia wynikające z bezkrytycznego przejmowania wzorców świeckich.

Kard. Walter Brandmüller

W kwestii „synodalności” 

Począwszy od pontyfikatu papieża Franciszka, coraz częściej mówi się o „synodalności” w różnych kontekstach i o różnych znaczeniach. Wciąż jednak brakuje jasnej i jednoznacznej definicji tego słowa. Do tego stopnia, że na myśl przychodzi słynny dialog Mefistofelesa w stroju profesora z uczniem w „Fauście” Goethego. Mefistofeles mówi: „Trzymajcie się słów przede wszystkim! Wtedy przez pewną wstąpicie bramę do świątyni pewności”. Uczeń odpowiada: „Lecz z pojęciem słowo ma iść w parze”. Mefistofeles zaś: „Prawda! Lecz nie ma co się zbytecznie dręczyć, bo właśnie tam, gdzie brakuje pojęcia, słowo zjawia się w porę, by lukę zastąpić”.

Właśnie po to, by uniknąć pułapek Mefistofelesa, warto przypomnieć jasną definicję synodalności, ale przede wszystkim samego synodu.

Zgodnie z klasycznym pojmowaniem katolickim synod jest zgromadzeniem biskupów zwołanym w celu wspólnego sprawowania ich posługi nauczycielskiej i pasterskiej.

Jeśli zaproszeni są do niego wszyscy biskupi Kościoła i gromadzą się pod przewodnictwem papieża lub jego delegatów, mamy do czynienia z soborem powszechnym, czyli „ekumenicznym”, któremu – cum et sub Petro (z Piotrem i pod Piotrem) – przysługuje najwyższa władza nauczycielska i pasterska. Ogłasza on również doktryny ostateczne i nieomylne, które należy przyjąć w posłuszeństwie wiary.

Jeśli natomiast gromadzą się biskupi pewnej wspólnoty Kościołów partykularnych – prowincji kościelnej, regionu kościelnego itd. – takiemu soborowi partykularnemu przysługuje jedynie magisterium ordinarium (zwyczajny urząd nauczycielski), którego dekrety wymagają zatwierdzenia przez Stolicę Apostolską.

W obu przypadkach biskupi działają na mocy władzy nauczycielskiej i pasterskiej, którą otrzymali poprzez sakramentalną sakrę.

Paweł VI na mocy motu proprio Apostolica sollicitudo z 1965 roku utworzył tzw. Synod Biskupów – Synodus episcoporum – jako organ doradczy papieża (1).

Jednak nie podważając potrzeby ani celowości istnienia takiego organu – skoro uczestnicy są powoływani za każdym razem indywidualnie przez papieża, a ich zadaniem ma być doradzanie Biskupowi Rzymu, nie zaś ogłaszanie doktryn, decydowanie czy stanowienie prawa – dla jasności pojęciowej wskazane byłoby nieużywanie terminu „synod” (który w tym kontekście może prowadzić do nieporozumień), lecz znalezienie innej, bardziej odpowiedniej nazwy.

To samo dotyczy niedawno utworzonych struktur, w skład których oprócz biskupów wchodzą także kapłani oraz wierni obu płci, mający reprezentować cały Lud Boży (2). Również w tym przypadku nie można mówić o synodzie, ponieważ ani kapłani, ani świeccy nie mogą sprawować urzędu nauczycielskiego i pasterskiego, powierzonego jedynie biskupom w sakramencie święceń.

Oczywiście możliwe jest powierzenie kompetentnym świeckim funkcji doradczej. Gdyby jednak miała mieć miejsce taka współpraca, należy starannie unikać wszelkiego wprowadzającego w błąd użycia terminów „synod”, „synodalność” i tym podobnych, a w zamian znaleźć pojęcie, które adekwatnie wyrażać będzie rzeczywisty stan rzeczy.

Jest oczywiste, że tworzenie organizmów cytowanego wyżej typu wyrasta z dążenia do mniej lub bardziej bezkrytycznego przejmowania struktur świeckich i procedur demokratycznych w życiu kościelnym, aby „iść z duchem czasu”.

W rzeczywistości jednak na gruncie katolickim proponuje się typ synodu inspirowany również modelem protestanckim, którego członkowie są wybierani w sposób demokratyczny spośród pastorów, mężczyzn i kobiet o różnych kompetencjach zawodowych i wywodzących się z różnych środowisk kulturowych, gdzie wszyscy mają równy głos. To sam Luter sformułował te idee w swoich pismach polemicznych z 1520 roku. Kategorycznie negując ustanowienie sakramentu święceń przez Jezusa Chrystusa, twierdził, że sam chrzest wystarczy, by uczynić mężczyznę lub kobietę kapłanem, biskupem i papieżem. Jest oczywiste, że taka koncepcja synodalności jest niezgodna z eklezjologią katolicką.

Nie należy również zapominać, jakie inne – dziś rozpoznawalne jako negatywne – konsekwencje dla życia Kościoła miało bezkrytyczne przyjmowanie świeckich modeli i procedur, które pojawiały się w biegu jego historii.

W ten kontekst wpisuje się także powstanie konferencji episkopatu (3). Ich narodziny są ściśle powiązane z końcem Ancien Régime, europejskiego systemu tronu i ołtarza, oraz z pojawieniem się nowoczesnego państwa laickiego. To właśnie tam zrodziła się kwestia pozycji Kościoła w państwie laickim i jego relacji z tym ostatnim.

Gdy w pierwszej połowie XIX wieku w Europie powstawały konferencje episkopatu (4), ich punktem odniesienia nie była hierarchiczna struktura Kościoła, lecz dane państwo. W związku z tym działalność doradcza i decyzyjna konferencji ograniczała się do kwestii dotyczących pozycji i działania Kościoła w nowoczesnym państwie laickim. Nie dotyczyły one spraw doktryny, liturgii, sakramentów itp. Jedynym konfliktowym wyjątkiem było małżeństwo, którego regulacji prawnej według modelu napoleońskiego domagały się również państwa laickie.

Biorąc pod uwagę autentyczną funkcję konferencji episkopatu, niezwykle problematyczne wydaje się przyznanie im przez papieża Franciszka w adhortacji apostolskiej Evangelii gaudium – wykraczając poza Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku – „pewnego autentycznego autorytetu doktrynalnego” (5). W tym względzie należy z całą mocą stanowczo podkreślić: „Również w sprawach doktrynalnych konferencja episkopatu nie jest pośrednią instancją hierarchiczną ani organem Kościoła narodowego, który mógłby konkurować z urzędem nauczycielskim Kościoła powszechnego, czy wręcz zagrażać prymatowi doktrynalnemu papieża” (6).

Począwszy od końca XIX wieku możemy zaobserwować, że zwłaszcza w Europie miejsce synodów zajęły konferencje episkopatu, których forma i procedury kierują się – jak już wspomniano – wzorcami politycznymi (7). Trudno przeoczyć, że jest to przejaw rosnącej laicyzacji rozumienia Kościoła. Jak już zauważono, właśnie w tym dostrzega się eklezjologiczny neoarianizm, który choć nie przeczy wprost nadprzyrodzonemu charakterowi Kościoła, to mniej lub bardziej go ignoruje, sprowadzając Kościół do podmiotu czysto społecznego.

Wobec owych konferencji episkopatu, odpowiadających granicom politycznym, należy przywrócić ich pierwotne znaczenie synodom Kościołów partykularnych, zgodnym z autentycznie kościelnymi strukturami hierarchicznymi. Mogłoby się to dokonać w sposób jeszcze bardziej skuteczny, gdyby – jak poświadczają źródła począwszy od VI wieku – owe zgromadzenia biskupów odbywały się w odnowionych formach liturgicznych przewidzianych przez Pontyfikał z 1986 roku (8).

W ten sposób można by również skutecznie przeciwdziałać procesowi sekularyzacji Kościoła i uczynić decydujący krok w stronę jego „odświecczenia” (Entweltlichung), którego konieczność z całą mocą przypomniał Benedykt XVI (9).

PRZYPISY:

(1) Por. Paweł VI, Apostolica sollicitudo, 1965.

(2) Dla kontrastu por. R. Cren, Concilium episcoporum est. Note sur l’histoire d’une des actes du concile de Chalcedoine, w: „Revue des sciences philosophiques et théologiques” 46 (1962) 45–62.

(3) Znacząca jest przestrzeń zajmowana przez konferencje episkopatu (kan. 447–459) w KPK z 1983 r.

(4) Por. R. Lill, Die ersten deutschen Bischofskonferenzen, w: „Römische Quartalschrift” 59 (1964) 127–185.

(5) Franciszek, Evangelii gaudium, nr 32, w odniesieniu do: Jan Paweł II, Apostolos suos, nr 21.

(6) B. S. Anuth, Lehramt der Bischofskonferenz, w: M. Seewald, Th. Schüller, Die Lehrkompetenz der Bischofskonferenz, Regensburg 2020, s. 81–118. Inne ujęcie: A. Buckenmaier, Lehramt der Bischofskonferenz, Regensburg 2013.

(7) W. Brandmüller, Wenn ein Apparat den Episkopat entmachtet, w: Kirchengeschichte als Kirchenkritik, red. M. Feldkamp, Mainz 2020, s. 115–123.

(8) Caeremoniale Episcoporum auctoritate Johannis Pauli P. P. II promulgatum. Editio typica, 1984, s. 277n.

(9) Benedykt XVI, Spotkanie z katolikami zaangażowanymi w życie Kościoła i społeczeństwa, Konzerthaus w Fryburgu Bryzgowijskim, 25 września 2011 r.

Źródło: https://www.diakonos.be/

Św. Bp Józef Sebastian Pelczar: Kazanie na uroczystość Narodzenia Najświętszej Panny Maryi

Mistrz Życia Maryi (niem. Meister des Marienlebens) — anonimowy niemiecki malarz późnogotycki działający w Kolonii, Narodzenie Maryi (część większego cyklu przedstawiającego Życie Maryi). Czas powstania: ok. 1460–1465 r. Obraz znajduje się w Starej Pinakotece (Alte Pinakothek) w Monachium, Niemcy

Najświętsza Panna Maryja jest wzorem i Mistrzynią doskonałości

Treść: Przed Maryją, jako Królową, idą heroldowie, zwiastujący Jej przyjście, to jest, pisarze święci i prorocy Starego Zakonu. – Przyjście to zapowiadają także różne godła, jak niemniej niewiasty, sławione w Piśmie świętym. – Maryja przyszła na to, by się stać nie tylko Matką Bożą i Matką naszą, ale zarazem wzorem i Mistrzynią doskonałości.

I. Maryja otrzymawszy łaski najobfitsze, a wpatrując się w Chrystusa, doszła do takiej doskonałości, do jakiej stworzenie dojść może. – Co o tej doskonałości mówią wielcy miłośnicy Maryi. – Doskonałością swoją przewyższała Maryja wszystkich Świętych i Aniołów, a stawszy się najpodobniejszą do Chrystusa Pana, spodobała się Ojcu Niebieskiemu i wysłużyła sobie niewysłowioną chwałę.

II. Maryja jest wzorem doskonałości dla wszystkich, a zarazem Mistrzynią naszą, która wszystkie dzieci Boże wabi do swojej szkoły i otwiera przed nimi dwie księgi. – Trzeba zatem słuchać tej Mistrzyni, wpatrywać się w Jej życie, naśladować Jej cnoty. – Niestety, my do Niej zupełnie niepodobni, ale Ona lituje się nad nami. – Trzy litery objawione św. Weronice z Binasko. – Modlitwa do miłosiernej Samarytanki.

 

–––––

 

Jakub zrodził Józefa, męża Maryi, z której się narodził Jezus, którego zowią Chrystusem.

 

(Mt. I, 16).

Kiedy w jakimś państwie królowa wchodzi do sali tronowej, by dawać uroczyste posłuchania, otwierają pochód heroldowie, zwiastujący jej przybycie, za nimi idą dostojnicy, niosący różne godła jej władzy, w końcu kroczą dworzanie i dworzanki, tworzący najbliższy jej orszak. Podobnie, nim Maryja przyszła na świat, zwiastowali Jej przyjście heroldowie Pańscy, to jest, pisarze święci i prorocy Starego Zakonu. Przerzućmy ich księgi, pod bezpośrednim natchnieniem Ducha Świętego spisane, a wyczytamy w nich proroctwa, ogłaszające, że Panna pocznie i porodzi Syna i nazwą imię Jego Emanuel, to jest, Bóg z nami (1), – że ta Panna, jako Matka Syna Bożego i Oblubienica Ducha Świętego, będzie czystą i bez zmazy (2), a piękną jak księżyc, wybraną jak słońce, ogromną jak wojska uszykowanie porządne (3), – że Ona stanie się Matką pięknej miłości i bogobojności i uznania i nadziei świętej (4), tak, że kto Ją znajdzie, znajdzie żywot i wyczerpnie zbawienie od Pana (5), – że Ona wreszcie jako Królowa zasiędzie na prawicy Syna (6).

Toż samo zapowiadały, acz nie tak jasno, różne godła, których Mądrość Boża użyła do wyrażenia pewnych tajemnic, przywilejów i cnót Najświętszej Panny. Któż np. nie widzi, że Jej obrazem był czy to raj rozkoszny, czy arka Noego, czy gołębica wypuszczona z arki, czy krzak płonący Mojżesza, czy runo Gedeona, czy Arka przymierza itd.

Nie inne też posłannictwo miały niewiasty, sławione w Piśmie świętym, – taka np. Rebeka, Rachel, Debora, Judyt, Ester, – jedno, by przypominały ludowi wybranemu, że w ostateczne dni przygotowana będzie góra domu Pańskiego na wierzchu gór i wywyższy się nad pagórki, a popłyną do niej wszyscy narodowie (7), to jest, że w pełności czasów przyjdzie Niewiasta, zapowiedziana jeszcze w raju, która wszystkie inne przewyższy łaskami, cnotami i godnością, albowiem z Niej narodzi się Ten, co będzie światłością i zbawieniem wszystkich ludów.

I przyszła wreszcie ta Niewiasta, a dziś właśnie stoimy w duchu u Jej kolebki. Przyszła, aby przynieść światu Zbawcę, Kapłana, Mistrza i Króla, a w Nim grzesznikom przebaczenie, sprawiedliwym wytrwanie, ciemnym prawdę, zbłąkanym drogę, umarłym żywot. Przyszła, aby objąć nad nami macierzyńską pieczę i jako Pośredniczka u Syna troskać się o nasze zbawienie. Przyszła, aby być nam wzorem wszelakiej cnoty i nauczyć nas życia Bożego.

Nad tą ostatnią myślą spocznie dziś uwaga nasza czyli zastanowimy się nad tym, że Najświętsza Panna Maryja jest nam wzorem i Mistrzynią doskonałości.

O Maryjo, Ty sama nas wzywasz słodkimi słowy. Jeżeli kto jest maluczkim, niechaj przyjdzie do mnie. Otośmy wszyscy w służbie Bożej maluczcy i jakby niemowlęta; więc wszyscy spieszymy do Ciebie po naukę. Uczże nas, Matko dobra i Mistrzyni łaskawa, a ucz od początku, bo i szczebiotać nie umiemy. Nie zrażaj się nieuctwem naszym; a jeżeli Cię słuchać nie zechcemy, weź rózgę i wyćwicz nas dobrze; tylko nas nie wyrzucaj z Twojej szkoły, tylko spraw, abyśmy Cię wszyscy poznali, a przez Ciebie Syna Twego. Zdrowaś Maryjo.

 

I.

Wybierając Najświętszą Pannę Maryję na Bogarodzicę, postanowił Bóg uczynić z Niej arcydzieło, po Człowieczeństwie Jezusowym najdoskonalsze; a że według św. Tomasza, Pan Bóg udziela każdemu łaski odpowiedniej do godności, do jakiej go przeznacza: przeto dał Najświętszej Pannie taką obfitość łask, jakiej nie mieli wszyscy Aniołowie i ludzie razem wzięci. Jako Niepokalanie Poczęta, wolną Ona była od wszelkiej winy i niewierności, od wszelkiej złej żądzy lub niepotrzebnej myśli, od wszelkiej walki wewnętrznej, od wszelkiego oporu lub wstrętu do dobrego; stąd nie tylko nie zmarnowała ani przytłumiła żadnej z łask otrzymanych, ale każdą uczyniła płodną, bo z każdą współdziałała z całej siły swojej (8), skąd poszedł ciągły postęp w cnotach i ciągły wzrost w łasce poświęcającej. Rzec można, że każda Jej myśl, każde słowo, każdy czyn to nowy akt jakiejś cnoty i nowy krok na drodze do Boga, którego miłowała tyle, ile tylko miłować Go była zdolną. Tak było przed zwiastowaniem anielskim, tak też po zwiastowaniu; lecz od tej chwili cnoty Jej tym piękniejszym świeciły blaskiem, że w Słowie wcielonym miała wzór najdoskonalszy, a wzór ten jak najwierniej naśladowała.

W ten sposób pracując z łaską i wpatrując się w Chrystusa Pana, doszła Ona do takiej doskonałości, do jakiej stworzenie dojść może. Ona jedna spełniła całkowicie rozkaz Pański: Bądźcie doskonali, jako i Ojciec wasz niebieski doskonałym jest (9), bo w Niej jaśniały wszystkie cnoty, jak drogie kamienie w koronie królewskiej, a każda Jej czynność, choćby tak drobna, jak używanie snu lub pokarmu, była nadprzyrodzoną i świętą. Lecz któż zdoła zmierzyć te wyżyny, na które się wspięła? To, jak słusznie powiedział św. Bernardyn, jednemu tylko Bogu wiadomo (10). Najwięksi nawet miłośnicy Maryi, mając mówić o Jej doskonałości, skarżą się na ubóstwo języka i uciekają się do porównań. Tak np. wywodzą, że Najświętsza Panna jest kwiatem dla piękności, fiołkiem dla pokory, różą dla miłości, lilią dla wdzięku, winogradem dla płodności, miodem dla słodyczy, wieżą dla męstwa, gołębicą dla prostoty, synogarlicą dla czystości, owieczką dla niewinności (11) itp. To znowu twierdzą, że cokolwiek w każdym Świętym było wielkiego, to wszystko nierównie doskonalej posiadała Maryja, – a mianowicie, że w niej była cierpliwość Joba, łagodność Mojżesza, wiara Abrahama, czystość Józefa, pokora Dawida, mądrość Salomona, gorliwość Eliasza (12); – że Ona posiadała wiarę Patriarchów, nadzieję Proroków, gorliwość Apostołów, męstwo Męczenników, czystość Dziewic, umartwienie Wyznawców. To wreszcie nazywają Maryję małym światem, arcydziełem Bożym, i cudem cudów, a zachwyceni Jej pięknością, wołają z Prorokiem: Jakoż dziwne jest Imię Twoje, Panie nasz (13).

Tak i my wołamy: "Dziwnym jesteś, o Boże, w mądrości Twojej, dziwnym w dobroci Twojej, dziwnym w potędze Twojej, iż stworzenie swoje tylu łaskami ubogaciłeś i do takiej doskonałości wyniosłeś".

Tą doskonałością przewyższała Maryja wszystkich Świętych, jacy byli i jacy będą. I zaprawdę, któż kiedy tak kochał Boga i ludzi jak Ona? Kto się odznaczał takim zamiłowaniem pokory i dziewictwa, jak Ona? Kto tak mężnie znosił boleści życia, jak Ona ? Kto, jednym słowem, posiadał wszystkie cnoty w takim stopniu i to bez żadnego cienia i uszczerbku, jak Ona? Słusznie też Duch Święty nazwał Ją wybraną jak słońce, iż światłem cnót górowała nad wszystkimi gwiazdami Bożymi; Kościół zaś sławi Ją jako Królową wszystkich Świętych. Doskonałością swoją przewyższyła Maryja wszystkich Aniołów, którzy również czczą w Niej swoją Królową, wyższą nie tylko godnością, ale także łaską i świętością.

Sprawiedliwie też odzywa się do Niej św. Jan Damascen: "Bądź pozdrowiona, łaski pełna, boś Ty świętsza niż Aniołowie, świetniejsza niż Archaniołowie, cudowniejsza niż Trony, wspanialsza niż Państwa, mocniejsza niż Moce. Bądź pozdrowiona, łaski pełna, boś Ty wyższa niż Księstwa, wznioślejsza niż Mocarstwa, piękniejsza niż Cherubiny, szczytniejsza niż Serafiny" (14).

Doskonałością swoją zbliżyła się Maryja najwięcej spośród stworzeń do Doskonałości Niestworzonej, czyli do Słowa Wcielonego; a iż Jezus Chrystus jest najwierniejszym, bo współistotnym obrazem Ojca swego, przeto tym samym stała się Maryja najpodobniejszą do Boga i po Człowieczeństwie Jezusowym najlepiej odzwierciedliła w sobie świętość Bożą.

Tą właśnie doskonałością swoją spodobała się Panu, iż wejrzawszy na niskość Służebnicy swojej, raczył przyjąć z Niej ciało ludzkie i uczynić Ją Rodzicielką swoją, a Matką i Pośredniczką naszą. Tą wreszcie doskonałością swoją wyjednała sobie prawo do chwały; bo nie za to tak wywyższoną została, że porodziła Syna Bożego, ale za to, że wiernie współpracowała z łaską, że pilnie ćwiczyła się w cnotach, że mężnie dźwigała krzyż życia, słowem, że świętością przewyższyła wszystkie stworzenia.

Chwała Ci też za to i od nas, o Matko przedziwna, a uwielbienie i dzięki Tobie, o Boże, dziwny w Świętych swoich (15).

 

II.

Mistrz Niebieski, Jezus Chrystus, nauczył nas życia Bożego, a zarazem, jako Świętość Wcielona, zostawił nam w sobie wzór tego życia, iżby wszyscy naśladując Go, stali się podobnymi do Ojca, i tym samym doskonałymi. Wzór to dla wszystkich, wielkich i małych, bogatych i ubogich, mędrców i prostaczków; ponieważ jednak człowiek mógł się wymawiać, że doskonałość Jezusowa, jako nieskończona i Boska, nie jest dla niego tak przystępna, – ponieważ nadto niewiasta mogła się żalić, że nie ma dla siebie, i to odnośnie do różnych położeń życia, osobnego wzoru; przeto Bóg utworzył w Najświętszej Pannie Maryi najwierniejszą podobiznę Chrystusa, w której wszystkie Jego cnoty doskonale są odbite, i uczynił Ją wzorem drugim, mniej jaśniejącym, niż pierwszy, ale za to więcej przystępnym dla słabości naszej, iż w Maryi samo tylko człowieczeństwo, acz wolne od wszelkiego skażenia.

Wzór to również dla wszystkich, Bóg bowiem prowadził Najświętszą Pannę Maryję różnymi drogami, iżby każdy człowiek, w szczęściu czy niedoli, w samotności czy wśród świata, w zaciszu klasztornym czy na łonie rodziny, znalazł w Jej życiu stosowną naukę, a przede wszystkim by dziewice, żony, matki i wdowy miały w Niej doskonałą Przewodniczkę. Wszyscy zatem możemy się nauczyć od Maryi życia świętego; aby zaś ta nauka tym łacniej się udała, Ona sama jest nam Mistrzynią, i to dziwnie mądrą, bo wszakże jest Stolicą mądrości, i dziwnie miłościwą, bo wszakże jest Matką pięknej miłości.

Podobnie jak Mistrz Najwyższy przemawia do nas ciągle, to głosem wewnętrznym, to słowem Kościoła; tak i Mistrzyni Maryja, założywszy w tymże Kościele swoją szkołę, wabi do niej wszystkie dzieci Boże, nawet takie, co uciekają od Chrystusa Pana, po czym otwiera przed nimi dwie księgi, jedną większą, to jest, życie Chrystusowe, drugą mniejszą, to jest, życie swe własne. I któżby nie spieszył do szkoły Maryi, by z Jej ksiąg nauczyć się doskonałości chrześcijańskiej, zwłaszcza, że Ona nie tylko przyjmuje wszystkich z macierzyńską iście słodyczą, ale nadto uczniom swoim dary Ducha Świętego wyprasza. Spieszcież się tedy wszyscy do świętej Mistrzyni, słuchajcie pilnie Jej słów i wpatrujcie się z zachwytem w słodkie Jej oblicze, naśladując dworzan, którzy czekają skinienia królowej; bo wszakże Maryja sama nas zachęca: Błogosławiony, który mnie słucha i który czuwa u drzwi moich na każdy dzień (16). Umysłem bacznym i pokornym rozważajcie nie tylko Jej słowa, czyny i cierpienia, ale także Jej uczucia i pobudki, a stąd wnikajcie do Jej Serca, tego przybytku świętości; aby zaś nie tracić Jej z pamięci, miłujcie Ją po dziecięcemu, bo wszakże dziecię chce być ciągle w towarzystwie matki. W życiu Jej niech każdy szuka tego, co mu do dobra duszy może posłużyć. Mianowicie, jeżeli ktoś chce się oddać na służbę Bożą, niech patrzy, jak Ona służyła Bogu w świątyni; jeżeli ktoś chce nabyć pokory i czystości, niech się przysłucha Jej rozmowie z Archaniołem, jak Ona ceniła te cnoty; jeżeli ktoś jest ubogim i musi zarabiać na chleb, niech zajrzy do Jej domku, jak Ona żyła wśród niedostatku i pracy; jeżeli ktoś narażony jest na prześladowania lub tuła się po obczyźnie, niech idzie za Nią do Egiptu, jak Ona znosiła tak ciężką próbę; jeżeli ktoś ma wielkie smutki i udręczenia, niech Jej towarzyszy na Kalwarię i do Grobu Chrystusowego, jak Ona dźwigała krzyż tak ciężki.

Wszyscy weźmy sobie do serca radę pobożnego Tomasza a Kempis, który każe nam być zawsze i wszędzie w towarzystwie Maryi. "Z Maryją – oto jego słowa – przebywajcie w komórce, z Maryją zachowujcie milczenie, z Maryją się radujcie, z Maryją się smućcie, z Maryją pracujcie, z Maryją czuwajcie, z Maryją się módlcie, z Maryją chodźcie, z Maryją siedźcie, z Maryją szukajcie Jezusa, z Maryją noście Jezusa na ręku, z Maryją i Jezusem mieszkajcie w Nazarecie, z Maryją idźcie do Jerozolimy, z Maryją stójcie pod krzyżem Jezusa, z Maryją płaczcie za Jezusem, z Maryją chowajcie Jezusa, z Maryją i Jezusem zmartwychwstajcie, z Maryją i Jezusem wstępujcie do nieba, z Maryją i Jezusem pragnijcie żyć i umierać" (17). Tak czynili zawsze Święci; jakoż nie było między nimi ani jednego, któryby nie był miłośnikiem i naśladowcą Maryi.

Lecz jakże okazać tę ciągłą pamięć o Mistrzyni i Matce naszej Maryi? Oto przede wszystkim tak, że będziemy naśladować Jej cnoty. Tego Ona sama od nas żąda, odzywając się niejako słowy św. Pawła: Bądźcie naśladowcami moimi, jako i ja naśladowczynią jestem Chrystusa. To jest obowiązkiem naszym, bo dzieci winny iść krok w krok za matką. To jest chwałą naszą, bo im lepiej naśladować będziemy Maryję, tym podobniejszymi staniemy się do Chrystusa Pana, a stąd tym świetniejszą osiągniemy koronę. To jest wreszcie najpewniejszym dowodem naszej miłości, i słusznie powiedział św. Bernard: "Jeżeli się chcecie przypodobać Dziewicy Maryi, wstępujcie w Jej ślady" (18), a przed nim św. Hieronim: "Miłujcie Tę (to jest, Najświętszą Pannę Maryję), którą czcicie, a czcijcie Tę, którą miłujecie, lecz wtedy dopiero prawdziwie czcić i miłować Ją będziecie, jeżeli z całego serca zechcecie naśladować Tę, którą wysławiacie" (19).

Wprawdzie naśladowanie nasze będzie zawsze niedoskonałe, a szczyty, na których Maryja stanęła, pozostaną nawet dla największych Świętych niedostępnymi: ale mimo to trzeba piąć się coraz wyżej po drabinie doskonałości, by jak najwięcej zbliżyć się do Mistrzyni naszej Maryi. I czyliż tak czynimy? Opowiadają, że Bolesław Krzywousty nosił ciągle na szyi wizerunek swego ojca, a w chwili pokusy całował takowy ze czcią i mawiał: Nie ubliżę pamięci twojej, mój ojcze. Czyż i my podobnie mamy wyryty na duszy obraz naszej Matki Maryi i czyliż tak troskliwie unikamy wszystkiego, co by mogło Jej ubliżyć?

O Najmilsi, stawmy przed sobą życie Najświętszej Panny i przeglądnijmy się w nim, jakby w zwierciadle; czyśmy choć trochę do Niej podobni ? Niestety, Ona czysta i bez zmazy, a my splamieni tylu grzechami; Ona tak posłuszna natchnieniom Bożym, a my ciągle opieramy się łasce; Ona tak czujna, a my na oślep rzucamy się w niebezpieczeństwo; Ona tak umartwiona, a my zbyt często folgujemy haniebnym żądzom; Ona tak zamiłowana w ubóstwie, a my zbyt chciwie pożądamy dostatków i wygód; Ona tak pokorna, a my myślimy tylko o własnej chwale i wyniesieniu się; Ona tak łagodna, a my na lada słowo przykre wybuchamy płomieniem; Ona pełna miłości ku Bogu i ludziom, a my pełni samolubstwa, nawet w tym, co robimy dobrego, szukamy zazwyczaj siebie; Ona cierpliwa i mężna w boleściach, a my uciekamy przed krzyżem, jeżeli zaś nie możemy go odtrącić, narzekamy w niebogłosy na Boga i ludzi. I jakże tu nie zawstydzić się i nie zawołać: O Mistrzyni niebieska, niegodnymi jesteśmy zwać się Twoimi uczniami, bośmy wcale niepodobni do Ciebie!

Ale nie traćmy otuchy, – ta Mistrzyni dziwnie jest cierpliwą i lituje się nad nami; jeżeli tedy zwrócimy się do miłościwego Jej Serca, Ona wyprosi nam tę łaskę, że nie tylko porzucimy grzechy nasze, ale że rączo i odważnie podążymy drogą Bożą; słusznie bowiem powiedział św. Jan Berchmans na łożu śmierci, że najstosowniejszym środkiem do osiągnięcia doskonałości jest miłość i nabożeństwo do Bogarodzicy.

Święta Weronika z Binasko już w młodym wieku chciała wstąpić do klasztoru, ale nie mogła uzyskać przyjęcia, gdyż nie miała potrzebnego wykształcenia. Przełożona żądała przynajmniej, aby Weronika nauczyła się czytać, lecz i to przychodziło jej trudno, zwłaszcza, że musiała rodzicom pomagać przy robocie. W strapieniu swoim udała się do Najświętszej Panny, jakoż niebawem ukazała się jej widzialnie ta Niebieska Mistrzyni i rzekła: "Córko moja, nie dręcz się tak nauką czytania, a raczej staraj się poznać trzy litery, z których jedna jest biała, druga czarna, trzecia czerwona". Po czym tak jej wytłumaczyła znaczenie tych liter: "Biała oznacza, że masz zachować serce czyste i wolne od wszelkiej nieporządnej żądzy. Czarna przypomina ci, że nie masz się gorszyć postępowaniem bliźnich, ani źle o nich mówić, albo złem za złe płacić. Czerwona wzywa cię, że masz codziennie z wielką gorącością ducha rozważać mękę mojego Syna". Widzenie to sprawiło, że Weronika nie tylko porzuciła naukę czytania, aby oddać się badaniu owych trzech liter, ale, że wstąpiwszy do klasztoru jako siostra konwerska, zajaśniała wkrótce niemałą świętością.

O Matko Najświętsza, okażże się i dla nas tak łaskawą Mistrzynią. I my się mienimy Twoimi uczniami, ale zamiast z ksiąg Twoich czerpać umiejętność Świętych, my w szkole złego świata uczymy się skwapliwie fałszywej jego mądrości. Zamiast za Twoją wskazówką zdążać rączo drogą Bożą, my jak ów żydowin ewangeliczny leżymy na ziemi, obdarci przez zbójców, okryci ranami grzechów, skrępowani więzami namiętności. Lecz Ty, o miłosierna Samarytanko, przybądź na ratunek, opatrz nasze rany, rozerwij nasze więzy, a umieściwszy nas w szpitalu pokuty, wypraszaj nam u Boga łaski i cnoty. Uproś mianowicie miłości, o Najmiłościwsza; uproś pokory, o Najpokorniejsza; uproś czystości, o Najczystsza; uproś słodyczy, o Najsłodsza; uproś wytrwania pod krzyżem, o Najcierpliwsza; uproś prawdziwej doskonałości, o Mistrzyni najłaskawsza i najdoskonalsza. Amen.

 

–––––––––––

 

 

Kazania na uroczystości i święta Najświętszej P. Maryi. Część pierwsza. Napisał X. Dr. Józef Sebastyan Pelczar, Biskup Przemyski, były Prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego itd., Spółka Wydawnicza Polska w Krakowie. 1911, ss. 262-273. (a)

 

Przypisy:

(1) Izaj. VII, 14. 

(2) Pieśń IV, 7.

(3) Pieśń VI, 9.

(4) Ekli. XXIV, 24.

(5) Przyp. VIII, 35.

(6) Ps. XLIV, 10.

(7) Izaj. II, 2.

(8) Św. Alfons Liguori, Uwielbienia Maryi, Cz. II, VII.

(9) Mt. V, 48.

(10) Ser. 51.

(11) Hugo a S. Victore, Ser. 34. De instit. monast.

(12) Św. Tom. a Vill., Conc. 3. de Nat. B. V.

(13) Ps. VIII, 1.

(14) Orat. in annunt. Deip.

(15) Ps. LXVII, 36.

(16) Przyp. VIII, 34.

(17) Ser. 21. Ad Novitios.

(18) Hom. 2. Super Missus.

(19) Epist. 10 ad Paulam et Eustochium.

Tekst kazania za https://ultramontes.pl/pelczar_kazanie_na_narodzenie_nmp.htm

Śmierć Kościoła w Holandii. Wyrok wydano kilkadziesiąt lat temu

Kościół św. Antoniego Opata w Scheveningen pokonał ponad 1 100 konkurentów i zdobył tytuł najpiękniejszej świątyni w kraju w prestiżowym plebiscycie dziennika @Trouw. Rezultat? Wycofanie z użytku sakralnego i ostateczne zamknięcie do 2032 roku z powodu braku środków, wolontariuszy i wiernych. Prestiżowa nagroda nie zmienia absolutnie niczego w bilansie finansowym. Holenderskie diecezje traktują obiekty Sacrum jak zwykłe jednostki na rynku nieruchomości — nawet perła architektury zostanie spieniężona dla szybkiego zysku.

Aby zrozumieć, jak w ciągu dwóch pokoleń doprowadzono kwitnący niegdyś Kościół do stanu ruin i wyprzedaży majątku, trzeba przyjrzeć się mechanizmowi, który tę katastrofę zaprojektował. Holandia jest bowiem najbardziej drastycznym i pouczającym przykładem tego, do czego prowadzi uległość wobec ducha czasów.

1. Od prymusa ortodoksji do laboratorium eksperymentów

Jeszcze w latach 50. XX wieku Holandia była uważana za jeden z najbardziej gorliwych i poukładanych bastionów katolicyzmu w Europie. Posiadała gigantyczną liczbę powołań kapłańskich i zakonnych, wysyłała tysiące misjonarzy na cały świat, a praktyki religijne sięgały ponad 80%.

Problem polegał na tym, że była to struktura oparta na dyscyplinie zewnętrznej, skostniałym klerykalizmie i tzw. „filarach” (sposobie organizacji społeczeństwa, w którym katolicy mieli swoje własne szkoły, związki zawodowe, partie i media). Kiedy w latach 60. wybuchła rewolucja obyczajowa, ten zewnętrzny pancerz pękł, a tamtejszy episkopat i teolodzy, zamiast bronić depozytu wiary, postanowili stanąć na czele rewolucji.

2. Synod w Noordwijkerhout (1966–1970) – Holenderska Schizma

Kluczowym momentem samozagłady był tzw. Pastoraal Concilie (Krajowy Synod Duszpasterski) zwołany w miejscowości Noordwijkerhout pod przewodnictwem kardynała Bernarda Alfrinka. Był to odpowiednik dzisiejszej niemieckiej „Drogi Synodalnej”, tylko przeprowadzony pół wieku wcześniej.

Biskupi, duchowni i świeccy usiedli w oparach iluzji modernizacji, głosując nad zniesieniem celibatu, akceptacją antykoncepcji, zmianą nauczania w kwestii moralności seksualnej oraz demokratyzacją struktur kościelnych. Wydano tzw. Katechizm Holenderski (1966), w którym podważano kluczowe prawdy wiary (m.in. dziewicze poczęcie, istnienie aniołów czy transsubstancjację). Rzym musiał interweniować, ale w samej Holandii ziarno zwątpienia zostało zasiane.

Zamiast nawracać świat, Kościół w Holandii uznał, że to on musi nawrócić się na zasady świata.

3. Skutki: Przepaść w jedną dekadę

Rezultat „otwarcia na świat” i uatrakcyjniania liturgii na siłę był natychmiastowy i przerażający:

• Masowa apostazja: Masowa apostazja i puste ławki: Spadek frekwencji na niedzielnych Mszach Świętych w latach 1965–1975 był najszybszym i najbardziej gwałtownym tąpnięciem w nowożytnej historii europejskiego Kościoła. W zaledwie dekadę frekwencja spadła o ponad połowę — z ponad 80% do poziomu, który z roku na rok nieuchronnie zbliżał się do jednocyfrowych wartości. Katolicy nie odchodzili po cichu; miliony ludzi po prostu przestały przychodzić, gdy dostrzegły, że sam episkopat i duszpasterze przestali traktować Mszę Świętą jako bezkrwawą Ofiarę Chrystusa, sprowadzając ją do świeckiego spektaklu.

  Tej ideologicznej zmianie towarzyszył przerażający, materialny wandalizm wewnątrz samych świątyń. Na masową skalę demolowano zabytkowe ołtarze, rozbijano młotami figury świętych, usuwano dzwony, a cenne obrazy sakralne masowo trafiały bezpośrednio na śmietniki. Zbezczeszczono same podstawy Sacrum — relikwiami świętych bawiły się dzieci na plebanijnych podwórkach, a z drewnianych, kunsztownie rzeźbionych tabernakulów robiono budy dla psów.

  Brak jakichkolwiek wymagań, obdzieranie Kościoła z Bóstwa oraz jawna profanacja własnego dziedzictwa zamiast przyciągnąć poszukujących, dały dotychczasowym wiernym jasny sygnał: to miejsce zostało opuszczone. Porzucenie cotygodniowej Eucharystii natychmiast przełożyło się na masowe odchodzenie od Kościoła i odcięcie parafii od wsparcia finansowego, uruchamiając nieuchronną falę zamknięć i wyprzedaży świątyń.

• Złamane powołania: Liczby i tempo, w jakim doszło do pęknięcia w stanach duchownych, do dziś pozostają porażające. Massowa laicyzacja księży nie była powolnym procesem, lecz gwałtownym tąpnięciem.

  W latach 1965–1975 w samej Holandii sutanny i habity zrzuciło blisko 2000 kapłanów i zakonników. Seminaria duchowne, które jeszcze w połowie lat 50. tętniły życiem i nie mogły pomieścić chętnych, opustoszały z dnia na dzień. Młodzi ludzie, patrząc na zamęt doktrynalny i liturgiczny, stracili motywację do poświęcania życia dla idei, którą ich własni przełożeni zaczęli podważać.

  Zamiast twardej formacji kapłańskiej oferowano im psychologiczne dywagacje i politologię. W rezultacie wielu z tych, którzy już w kapłaństwie byli, uległo presji powszechnej rewolucji obyczajowej, porzucając celibat i posługę, często za cichym przyzwoleniem lub przy całkowitej biernej postawie zdezorientowanych biskupów. Tak potężny ubytek kadrowy w ciągu zaledwie jednej dekady zdemolował sieć parafialną i zadał ostateczny cios ciągłości duszpasterskiej.

• Zerwanie ciągłości pokoleniowej: Rzeczywistą przyczyną zerwania ciągłości pokoleniowej była głęboka destrukcja samych nośników wiary. Po wydaniu nowego Katechizmu w 1966 roku dzieciom i młodzieży przestano przekazywać konkretne, jasne prawdy wiary i zasady moralne, zastępując je egzystencjalnymi dywagacjami, pacyfizmem oraz nieokreśloną „etyką miłości”, co pozbawiło młode pokolenia jakiegokolwiek twardego fundamentu w starciu z sekularyzacją. Dzieła dopełniła gruntowna desakralizacja liturgii — usunięcie Sacrum, łaciny, tradycyjnego śpiewu i powagi Ołtarza zniszczyło w świadomości młodzieży poczucie obcowania z Bogiem, sprowadzając Mszę Świętą do rangi wiejskiego spotkania lub wieczorku przy gitarze. Skoro Liturgia przestała różnić się od świeckiego zgromadzenia, kolejne pokolenia uznały niedzielne uczestnictwo za pozbawione sensu. Ostatnim ciosem było zdemontowanie tradycyjnego modelu pobożności rodzinnej i porzucenie domowego pacierza; rodzicom wmawiano, że nie należy „narzucać” dzieciom religii, lecz dać im „wolność wyboru”, co w praktyce oznaczało oddanie ich wychowania w ręce całkowicie zlaicyzowanej szkoły i mediów.

Kiedy w 1985 roku Holandię odwiedził papież Jan Paweł II, na ulicach witały go wrogie demonstracje, a tzw. „postępowi katolicy” bojkotowali spotkania, uznając Rzym za „reakcyjny i zamordordystyczny”.

4. Zgliszcza na własne życzenie

Od czasów Soboru Watykańskiego II w Holandii wycofano z użytku religijnego i zamknięto ponad 1 000 kościołów katolickich, z czego ponad 600 świątyń zostało sprzedanych i przeznaczonych na cele świeckie — od mieszkań i biur, po kluby nocne, restauracje czy obiekty sportowe.

Dziś statystyki są nieubłagane: zaledwie około 2–3% holenderskich katolików uczestniczy w niedzielnej Liturgii. Holenderski episkopat zarządza katastrofą: zamyka setki parafii, scala struktury i patrzy, jak dawne świątynie stają się rekwizytami na sprzedaż.

5. Cicha eksplozja Tradycji i ziarna odrodzenia.

Na zgliszczach oficjalnego, wymierającego duszpasterstwa powoli, ale nieuchronnie rosną środowiska przywiązane do liturgii wszech czasów. Podczas gdy tradycyjne struktury parafialne opustoszały, Mszę Świętą w tradycyjnym rycie rzymskim wypełniają ci, którzy szukają Sacrum, a nie taniej rozrywki — przede wszystkim młodzi ludzie, wielodzietne rodziny i liczni konwertyci.

• Sztandarowy ośrodek w Amsterdamie (FSSP): Najlepszym dowodem na ten fenomen jest kościół św. Agnieszki (St. Agneskerk) w Amsterdamie. Przejęta przez Bractwo Kapłańskie św. Piotra (FSSP) świątynia została podniesiona do rangi parafii personalnej i dziś jest jednym z niewielu miejsc w stolicy Holandii, które tętni prawdziwym życiem religijnym. W niedziele odprawiane są tam aż cztery Msze Święte, ławki pękają w szwach, działają prężne grupy katechetyczne dla dzieci i dorosłych, a wierni przyjeżdżają na liturgię z całego kraju. Sukces ten sprawił, że kapłani FSSP w ostatnich latach rozwijają nowe placówki duszpasterskie (m.in. w Lobith w archidiecezji Utrecht). 

• Bractwo św. Piusa X (FSSPX): Od ponad czterech dekad trwały fundament pod tradycyjne duszpasterstwo buduje FSSPX. Posiadając swój główny przeorat w Gerwen (z historycznym kościołem św. Klemensa) oraz prężne kaplice i ośrodki w Utrechcie (św. Wilibrorada) i Leiden (NMP Różańcowej), Bractwo stale przyciąga kolejne pokolenia Holendrów zmęczonych eksperymentami liturgicznymi.  

• Oazy pustelnicze i zakonne: Odrodzenie to widać również w ruchach kontemplacyjnych. Przykładem jest pustelnia w Warfhuizen (na samej północy kraju) — dawna pustelnia i sanktuarium Matki Boskiej Zamkniętego Ogrodu (Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin), gdzie tradycyjna liturgia łacińska i codzienna, cicha modlitwa przyciągają rzesze pielgrzymów szukających duchowego schronienia przed otaczającym chaosem. Na tradycyjnie katolickim, choć mocno dotkniętym kryzysem południu, klasyczna liturgia łacińska powróciła do wybranych kościołów diecezjalnych i sanktuariów — m.in. w kaplicy Bitter Lijden w Stein, zabytkowym kościele św. Salwiusza w Limbricht oraz w znanym sanktuarium maryjnym O.L. Vrouw ter Nood w Heiloo.

• Diecezjalne bastiony indultowe: Obok duszpasterstw zgromadzeń tradycyjnych, na mapie Holandii wyrosło kilka kluczowych ośrodków indultowych, w których Msza Wszech Czasów odprawiana jest w kościołach diecezjalnych za zgodą miejscowych ordynariuszy: Lodewijkkerk w Leidzie: Historyczny kościół św. Ludwika w centrum Leidy to dziś jedno z najważniejszych duszpasterstw indultowych w kraju. Znajdujący się w sąsiedztwie najstarszego holenderskiego uniwersytetu ośrodek przyciąga zaskakująco dużą liczbę studentów i młodych intelektualistów, szukających duchowej i doktrynalnej przeciwwagi dla laickiego środowiska akademickiego. Sint-Andreaskerk w Steenwijkerwold: Kościół św. Andrzeja w Steenwijkerwold stanowi ewenement na zsekularyzowanej, rolniczej północy kraju. Tradycyjna liturgia łacińska sprawowana jest tam od poniedziałku do soboty, gromadząc stałą wspólnotę wiernych przyjeżdżających z okolicznych miejscowości.

Ośrodki te pokazują, że zapotrzebowanie na powrót do tradycyjnego łacińskiego Sacrum nie jest marginesem, lecz żywą potrzebą wiernych we wszystkich diecezjach kraju.

6. Głos Pasterzy w głuszy.

Na duchowym cmentarzysku holenderskiego episkopatu wyłaniają się dwa wyraziste, samotne punkty orientacyjne.

• Kardynał Willem Eijk: Prymas Holandii i arcybiskup Utrechtu, z wykształcenia lekarz medycyny i doktor teologii bioetycznej, od lat konsekwentnie płynie pod prąd laickiego dyktatu. To pasterz, który nie waha się przypominać o nienaruszalności nauczania moralnego Kościoła — od kwestii ochrony życia poczętego i eutanazji po krytykę teologicznego relatywizmu. To właśnie Eijk musiał podjąć bolesną, ale konieczną decyzję o zamknięciu i konsolidacji setek wymarłych parafii w swojej archidiecezji, próbując ocalić ortodoksję na gruzach pozostawionych przez swoich modernistycznych poprzedników.

• Biskup Rob Mutsaerts (nowy Dawid z 's-Hertogenbosch): Bezkompromisowy biskup pomocniczy diecezji 's-Hertogenbosch stał się wręcz symbolem oporu wobec współczesnego rozmywania wiary. Mutsaerts regularnie, odważnie i z ciętą ripostą punktuje na swoim blogu błędne drogi europejskiej „drogi synodalnej”, wprost nazywając próbę dostosowywania doktryny do ducha czasów ideologiczną ślepą uliczką.

• Symboliczny dramat diecezji 's-Hertogenbosch: Historia tej konkretnej diecezji stanowi wręcz idealną soczewkę całej holenderskiej tragedii. To właśnie 's-Hertogenbosch w latach 60. stało się pierwszą ofiarą niszczycielskich eksperymentów za sprawą swojego ówczesnego ordynariusza, biskupa Wilhelmusa Bekkersa — prawdziwego modernistycznego Goliata, który nawoływał do zniesienia celibatu, popierał antykoncepcję i przypodobywał się laickim mediom, doprowadzając swoją diecezję do ruiny. Dzisiaj, na tych samych zgliszczach, pojawił się biskup Mutsaerts jako nowy Dawid — samotny głos próbujący przywrócić porządek i Sacrum, choć na co dzień zmaga się z oporem i brakiem zrozumienia u swojego własnego ordynariusza.

Oto starcie, które definiuje obecny stan Kościoła w Holandii: z jednej strony dogorywający, biurokratyczny aparat zapatrzony w synodalny dialog, z drugiej — nieliczni pasterze, którzy rozumieją, że ratunek leży wyłącznie w powrocie do nieprzemijającej Prawdy.

To jest właśnie cena, jaką płaci się za wiarę w to, że rozmycie doktryny i dostosowanie się do świata przyciągnie ludzi do kościołów. Holandia przeszła tę drogę jako pierwsza i doszła do ściany.

Świątynia w Scheveningen nie zostanie zamknięta z powodu braku pieniędzy. Wyrok zapadł już kilkadziesiąt lat temu — w momencie, gdy uznano, że Ołtarz ma służyć świeckim ideom, a nie Przenajświętszej Ofierze.