.png)
 |
| Na zdjęciu ksiądz Laurent Demetsa z Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (FSSP), odprawiający Mszę Świętą trydencką (Tradycyjną Mszę Łacińską) w Wietnamie |
Gdy w kontekście dyskusji nad Mszą Wszech Czasów słyszy się utarte zarzuty o „nostalgię za dawnymi czasami” czy „przywiązanie osób starszych do dawnych nawyków”, warto skierować wzrok na Azję. W Hanoi, w prostej kaplicy urządzonej w prywatnym domu, rozbrzmiewa chorał gregoriański, a obok kapłana sprawującego Najświętszą Ofiarę klęczą ludzie, których metryki urodzenia przypadają na przełom wieków.
Jak donosi portal UCA News (UCAN), w Wietnamie rodzi się dynamiczny, choć wciąż kameralny ruch tradycjonalistyczny, którego trzon stanowią niemal wyłącznie ludzie w wieku 20–30 lat.
Odkryć dziedzictwo, którego nigdy nie przekazano
Sytuacja wietnamskich tradycjonalistów jest pod wieloma względami unikalna na tle Europy czy Ameryki Północnej. Młodzi katolicy z Hanoi czy Ho Chi Minh (Sajgonu) wychowali się na posoborowej liturgii w języku ojczystym i przez lata nie mieli pojęcia o istnieniu klasycznego rytu rzymskiego.
Dla nich Tradycja nie jest powrotem do wspomnień z dzieciństwa, lecz fascynującym odkryciem dziedzictwa, którego nikt im wcześniej nie przekazał. Odnajdują ją na różne sposoby: jedni podczas studiów lub pracy za granicą (m.in. w Polsce, we Francji czy we Włoszech), inni zaś dzięki Internetowi, publikacjom patrystycznym i nauce chorału gregoriańskiego.
Jak podkreśla Joseph Christopher Nguyen Thien Tuan Hoang, lider jednej z lokalnych wspólnot tradycjonalistycznych w Wietnamie, to właśnie śpiew gregoriański i liturgiczna cisza stały się dla wielu pierwszym impulsem:
„Dawne melodie nauczyły mnie, że muzyka sakralna to nie tylko dźwięk, ale i cisza. Zdałem sobie sprawę, jak ściśle dawna liturgia odzwierciedla wiarę, której jako dziecko uczyłem się od najstarszych parafian. To było jak odkrywanie na nowo drogi, którą żyli moi przodkowie”.
Więcej niż łacina: Powrót do wietnamskich korzeni
Co niezwykle istotne, zainteresowanie klasycznym rytem rzymskim otworzyło młodych Wietnamczyków na skarby ich własnego, lokalnego Kościoła. Wraz z liturgią łacińską odkrywają oni dawne, przedsoborowe modlitewniki oraz teksty katechetyczne przygotowane niegdyś przez misjonarzy. Teksty te, idealnie dostosowane do specyfiki języka i kultury wietnamskiej, stanowią dziś bezcenne narzędzie w nauczaniu wiary i budowaniu tożsamości katolickiej w szybko laicyzującym się społeczeństwie.
Ruch ten w Wietnamie nie posiada oficjalnych struktur, parafii personalnych ani stałych duszpasterstw. Msze Święte w formie nadzwyczajnej sprawowane są sporadycznie, często w prywatnych domach, gdy do kraju przybywa duchowny z zewnątrz. Wspólnota opiera się przede wszystkim na prywatnych relacjach, grupach dyskusyjnych i wzajemnym wsparciu.
Pomiędzy zrozumieniem a uprzedzeniem
Lokalny ruch tradycyjny zmaga się jednak z trudnościami. Największym wyzwaniem nie jest otwarta wrogość, lecz brak zrozumienia ze strony części hierarchii i współwyznawców, którzy utożsamiają przywiązanie do dawnej liturgii z postawą buntu czy podziału. Młodzi Wietnamczycy podkreślają jednak, że szukają w liturgii tradycyjnej jedynie głębi, sacrum, piękna i ciągłości wiary.
Przykład Wietnamu pokazuje uniwersalny wymiar Tradycji Katolickiej. Prawda, piękno i klasyczna liturgia Kościoła Rzymskiego potrafią poruszyć serca na każdym szerokości geograficznej – bez względu na uwarunkowania kulturowe i wiek.
Źródło informacji: A. Hoang, „Young Vietnamese Catholics are rediscovering the Latin Mass”, UCA News (ucanews.com).
