W czasach głębokiego kryzysu powołań, gdy wiele klasztorów w Europie Zachodniej pustoszeje i zostaje zamykanych, z Francji napływają niezwykle krzepiące wieści. Opactwo św. Pawła w Wisques (Abbaye Saint-Paul de Wisques) w departamencie Pas-de-Calais, któremu groziło całkowite wygaszenie życia zakonnego, zyskało nową nadzieję. Do tamtejszego klasztoru przybywają mnisi z opactwa Notre-Dame de Fontgombault – jednego z najbardziej dynamicznych ośrodków tradycyjnego monastycyzmu benedyktyńskiego na świecie.
Kryzys i poszukiwanie ratunku
Sytuacja w Wisques stała się krytyczna. W opactwie pozostało zaledwie około dwunastu mnichów, ze średnią wieku przekraczającą 70 lat. Po śmierci ojca opata Jacques’a Lubreza w 2009 roku, opactwo macierzyste Kongregacji Solesmeńskiej powołało priora-administratora, którego głównym zadaniem było znalezienie rozwiązania zapobiegającego zamknięciu klasztoru.
Decyzja okazała się przełomowa: ratunku poszukano w Fontgombault.
Opactwo to słynie z wierności tradycyjnej liturgii oraz łacińskiemu oficjum brewiarzowemu. W ciągu ostatnich 40 lat wypuściło aż cztery prężne fundacje: Randol (1971), Triors (1984), Gaussan/Donezan (1994) oraz Clear Creek w Stanach Zjednoczonych (1999). Obecnie liczy blisko 70 mnichów i nieustannie przyciąga nowe powołania.
Przejęcie obserwancji, a nie nowa fundacja
W wywiadzie udzielonym dla czasopisma Le Baptistère (nr 71, kwiecień 2013), ojciec opat Jean Pateau z Fontgombault wyjaśnił charakter tego przedsięwzięcia:
„To zależy od tego, co rozumiemy przez fundację. Jeśli fundacja oznacza ustanowienie życia monastycznego w nowym miejscu poprzez budowę klasztoru i przyniesienie tradycji zakonnej, to nie. W Wisques klasztor już istnieje. Solesmeńska tradycja monastyczna rozwijała się tam od 1889 roku [...]. Z punktu widzenia Fontgombault przejęcie opactwa św. Pawła przypomina fundację o tyle, że grupa mnichów opuszcza swój klasztor, aby osiedlić się w innym miejscu i praktykować tam swoją obserwancję – obserwancję z Fontgombault.”
Ze względu na różnice w obserwancji zakonnej, ojciec opat Solesmes dał dotychczasowym mnichom z Wisques możliwość wyboru: pozostanie w klasztorze swojej profesji lub przeniesienie się do innego domu zakonnego kongregacji. Sześciu mnichów decidedowało się pozostać na miejscu.
Powrót do Tradycji: Liturgia i duchowość monastyczna
Najważniejszą zmianą duchową w opactwie św. Pawła jest powrót do tradycyjnej liturgii. Od piątku 11 października klasztor w pełni przyjmuje zwyczaje Fontgombault: Mszę świętą w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego (Mszę wszech czasów) oraz tradycyjne brewiarzowe oficjum monastyczne.
O. opat Jean Pateau podkreślił, że zachowanie specyfiki liturgicznej i monastycznej Fontgombault było warunkiem koniecznym przejęcia opactwa. (Wyjątek stanowią Msze sprawowane u miejscowych sióstr mniszek z opactwa Notre-Dame, które zachowują formę zwyczajną).
Tajemnica żywotności benedyktyńskiego charyzmatu
Zapytany o sekret żywotności i licznych powołań w Fontgombault, o. Pateau wskazuje na wierność Regule św. Benedykta i braterską miłość:
„Młody człowiek, który puka do dwoi św. Benedykta, oprócz poszukiwania Boga, pragnie znaleźć życie odróżniające się od tego, jakie prowadzi się na co dzień w społeczeństwie przesiąkniętym indywidualizmem. [...] Atrakcyjność klasztoru i wytrwałość nowicjuszy zależą w dużej mierze od miłości przeżywanej we wspólnocie, która objawia się w jej jedności wokół opata, a ostatecznie wokół Chrystusa.”
Harmonogram przekazania opactwa
Przygotowania do osiedlenia się mnichów trwały od początku roku. Od stycznia, co dwa miesiące, czteroosobowe grupy z Fontgombault przyjeżdżały do Wisques na kilkutygodniowe pobyty, by przygotować klasztor i odnowić infrastrukturę (m.in. odrestaurowano organy w kaplicy dzięki wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Wisques).
Oficjalne uroczystości przekazania opactwa zaplanowano na czwartek 10 października 2013 r.:
O godz. 9:45 biskup diecezji Arras, Mgr Jaeger, przewodniczył będzie Mszy świętej koncelebrowanej przez kapłanów obu wspólnot.
W sali kapituły Ojciec Opat Solesmes, Dom Philippe Dupont, oficjalnie mianuje o. Jeana Pateau (opata Fontgombault) opatem-administratorem opactwa św. Pawła w Wisques.
Od piątku 11 października w opactwie na dobre zagościł tradycyjny duch Fontgombault. Polecajmy odradzające się opactwo w Wisques modlitwie, dziękując Bogu za to dzieło odbudowy łacińskiego życia monastycznego w Europie!
Źródło: Riposte Catholique
