.png)
.jpg)
Tak jak w Polsce niemal każdy katolik zna przejmującą pieśń „Sutanna” (napisaną przez ks. Antoniego Chlondowskiego), śpiewaną ze wzruszeniem podczas prymicji i pożegnań w parafiach, tak na Słowacji swoim własnym, głęboko poruszającym hymnem o kapłaństwie stał się utwór „Kristov kňaz” (Kapłan Chrystusa).
Choć piosenka brzmi niczym dawna, przekazywana z pokolenia na pokolenie pieśń ludowa z wiekowego śpiewnika, w rzeczywistości jest to kompozycja autorska. Słowa i muzykę napisał Ľudovít Kašuba, który wykonuje ją w duecie z Martiną Kreibich.
Historia i fenomen utworu
Utwór zdobył ogromną popularność za sprawą występów duetu w stacji Šláger TV – telewizji kultywującej tradycyjną muzykę estradową, ludową i religijną. Niezwykły kunszt kompozytorski Kašuby sprawił, że stworzona przez niego melodia i tekst wniknęły wprost do żywej tradycji narodu.
Dziś „Kristov kňaz” żyje własnym życiem: utwór trafił do parafialnych śpiewników, jest wykonywany przez schole, chóry i orkiestry, a także wybrzmiewa w kościołach podczas Mszy prymicyjnych oraz jubileuszy kapłańskich na całej Słowacji. Wielu słuchaczy ze względu na prostotę i szczerość przekazu nawet nie zdaje sobie sprawy, że ma do czynienia ze współczesnym utworem autorskim.
Prosta opowieść o Bożym wezwaniu
Treść utworu ma charakter narracyjny. Zaczyna się od sielskiego obrazu wiejskiej codzienności: beztroskich chłopców bawiących się pod lipami przy kościółku i snujących plany na przyszłość. Podczas gdy jedni marzą o karierze wojskowej, medycznej czy leśniczej, w sercu jednego z nich cicho dojrzewa głos powołania.
Pieśń prowadzi nas przez lata chłopięcej służby przy ołtarzu, cichą modlitwę przed Tabernakulum i świadomość trudu, jaki niesie ze sobą droga kapłańska. Wieńczy ją poruszający finał: uroczyste Te Deum w katedrze, moment prostracji (leżenia krzyżem) przed ołtarzem oraz wzruszające powitanie nowego kapłana przez dumną rodzinę i wiejską społeczność.
Tekst i tłumaczenie
Poniżej znajduje się zestawienie oryginalnego, słowackiego tekstu pieśni „Kristov kňaz” z polskim przekładem. Tłumaczenie oddaje wiernie sens oraz poetycki duch utworu, ułatwiając polskiemu czytelnikowi śledzenie historii ukazanej w piosence.
| Tekst słowacki (Kristov kňaz) | Tłumaczenie polskie (Kapłan Chrystusa) |
1. V našej dedine kostolík je malý Pred ním lipiek pár vedľa cesty stojí Chlapci z dediny pod tými lipkami Veselou vravou kujú detské plány | 1. W naszej wiosce stoi kościółek mały, przed nim parę lip przy drodze wyrasta. Chłopcy z wioski pod tymi lipami w wesołej gwarze dziecięce snują plany. |
2. Jeden generál druhý doktor chce byť Tretí námorník po moriach sa plaviť Štvrtý zálesák ten horár musí byť Piaty v sebe má túžbu Bohu slúžiť | 2. Jeden chce być generałem, drugi lekarzem, trzeci żeglarzem, by po morzach pływać. Czwarty traperem, leśnikiem być musi, a piąty w sobie nosi pragnienie, by Bogu służyć. |
3. Každého rána keď znie hlahol zvona Ku svätostánku hlas Boží ho volá S plnou pokorou kľačí pred oltárom S vrúcnou modlitbou skláňa sa pred Pánom | 3. Każdego ranka, gdy rozbrzmiewa dzwon, do tabernakulum głos Boży go wzywa. Z pełną pokorą klęka przed ołtarzem, z żarliwą modlitwą schyla się przed Panem. |
4. Bože daj mi síl Pána Boha prosí Veď život kňaza nikdy nebol ľahký Bože daj mi síl prosí stále znova K cieľu ma doveď pravica Pánova | 4. „Boże, daj mi siłę” – tak Boga prosi, bo życie kapłana nigdy nie było łatwe. „Boże, daj mi siłę” – prosi wciąż na nowo, „doprowadź mnie do celu, prawico Pańska”. |
5. Slávne Tedeum znie katedrálou Sedem mládencov leží pred oltárom Chlapci z dediny už aj s rodinami Prišli s kvietkami s blahoželaniami | 5. Uroczyste Te Deum brzmi w katedrze, siedmiu młodzieńców leży przed ołtarzem. Chłopcy z wioski wraz ze swoimi rodzinami przybyli z kwiatami i powinszowaniami. |
6. Záver najlepší v takej chvíli býva Keď život s Kristom chlapec si vysníva Príde k rodičom zvolá otec aj mať Pred vami stojí váš syn už Kristov kňaz | 6. To najpiękniejsza chwila w takim momencie, gdy chłopiec wyśni sobie życie z Chrystusem. Przychodzi do rodziców, woła ojcze, matko: „Oto stoi przed wami wasz syn – kapłan Chrystusa”. |
